Python Programlama Dili Hakkında Bilgi

[EcmeL]

...:::Eğlenceli Bir Programlama Dili: PYTHON :::...

Özet

Python nesne yönelimli, fakat fonksiyonel ve yapısal programlama öğelerini de içerisinde barındıran "eğlenceli" bir programlama dilidir. Bu belgenin amacı okuyucuya Python'un eğlenceli dünyasının bir parçasını göstermektir.
Bu belge GNU Özgür Belgeleme Lisansı (GNU/FDL) altında serbestçe çoğaltılabilir.


1- Giriş

İnsanların ikilik kodu okumaya çalışarak gözlerini bozdukları karanlık çağların üzerinden çok zaman geçti. Bu süreç içinde önce Assembly, sonra C gibi dillerin ortaya çıkmasıyla program yazmak gitgide kolaylaştı. Bu sürecin günümüzde ulaştığı son nokta ise scripting dilleri. Her ne kadar ağır yük altında çalışacak programlar için hala C gibi diller tercih edilse de özellikle günlük işler için yazılan programlarda pratikliği açısından scripting dilleri öne çıkıyor. Python'da scripting dendiğinde Perl ve PHP ile birlikte ilk akla gelen dillerden biri.
Python ilk olarak 1990'ların başında Guido van Rossum tarafından ABC adlı bir dilin devamı olarak geliştirilmeye başlanmıştır. İlk olarak CWI bünyesinde geliştirilen Python daha sonra sırasıyla CNRI ve BeOpen Labs. bünyesinde geliştirilmiştir. Günümüzde ise geliştirilmesine Python Software Foundation tarafından devam edilmektedir. 1.6.1 sürümünden beri GPL uyumlu bir lisans olan Python Lisansı altında dağıtılmaktadır.


1.1 Neden Yılan?

Öncelikle şu yanlış anlamayı ortadan kaldıralım: Python dilinin ismi on metrelik bir yılandan gelmez. Gelse belki kimi insanlar tarafından karizmatik bulunabilirdi ancak bir dile insan yiyen bir sürüngenin adını vermek politik olarak doğru bir karar sayılmaz. Python adı dilin yaratıcısı Guido van Rossum tarafından BBC'nin ünlü komedi programı Monty Python'un bir bölümünü izlerken koyulmuştur. Guido van Rossum yılanları sever mi, orası bilinmez.


1.2 Neden Python?

Çünkü Python eğlencelidir. Python programcıya sağladığı kendine özgü kolaylıklarla kod yazmayı zevkli bir hale getirir. filter(), map() gibi fonksiyonlar ve list comprehensions (Liste Yorumları) gibi pratik özelliklerle diğer dillerdeki geleneksel kalıpların dışına çıkan programlar yazmanızı sağlar.
Aslında eğlenceli bir dil olması Python'u tercih etmek için başlı başına yeterli bir sebeptir. Ancak bunun yanında tabiiki Python'un diğer bazı belirleyici özelliklerini de gözardı etmemek gerekir. İleride daha detaylı bir şekilde değineceğimiz bu özelliklerden bazıları kısaca: Gelişmiş introspection sistemi, %100 nesne yönelimli yapı ve sadece kişisel kullanımda değil daha üst seviye sistemlerde de kendini kanıtlamış olması ve diğer programlama dilleri ile uyumlu çalışabilmesidir.


1.3 Python yorumlayıcısı

Python programlarını çalıştırabilmek için python yorumlayıcısına ihtiyacımız vardır. Genelde GNU/Linux ve BSD gibi özgür UNIX'ler ile hazır gelse de diğer işletim sistemleri için Python yorumlayıcısını [Sadece pasaj sakinleri linkleri görebileceklerdir. lütfen kısa bir vaktinizi ayırın ve pasajımıza üye olun.. ] indirebilirsiniz. Yorumlayıcıyı çalıştırmak için UNIX sistemlerde komut satırında "python" yazmanız, Windows sistemlerde ise Başlat menüsünden "Python (command line)" seçeneğini seçmeniz yeterlidir. Bu interaktif olarak Python yorumlayıcısını kullanmanız için size bir komut satırı açacaktır. İlk açıldığında python komut satırı aşağı yukarı şöyle gözükür:

Python 2.3.2 (#2, Oct 6 2003, 08:02:06)
[GCC 3.3.2 20030908 (Debian prerelease)] on linux2
Type "", "copyright", "credits" or "license" for more information.
****>


İlerleyen sayfalardaki örnek kodları buraya elle yazarak çalıştırabilirsiniz. Yorumlayıcıdan çıkmak için

import sys
sys.exit()


yazmanız veya UNIX sistemlerde Ctrl+D tuşlarına basmanız yeterlidir. Yazının geri kalanında başında "****>" karakterleri bulunan satırlar yorumlayıcıda interaktif olarak yazılan komutları ifade etmektedir.


2- Hello World!

Python her ne kadar bir script dili olsa da diğer scripting dillerinde olan bazı özellikleri içermez. Herşeyden önce Python'da küçük-büyük harf ayrımı mevcuttur. Bu nedenle foobar, fooBar ve FooBar birbirinden farklı nesnelerdir. Python'un bir diğer farkı ise sayısal ve metin tipleri arasında otomatik çevirme yapmamasıdır. Son olarak Python'da değişkenler kullanılmadan önce mutlaka ilklendirilmelidir (initialization). Python yorumlayıcısı değişkenlere kullanıldığı yere göre otomatik bir değer atamayacaktır. İlklendirilmemiş bir değeri kullanmaya kalktığınızda bir NameError ile karşılaşısınız. Ancak buna rağmen değişkenlerin tiplerinin herhangi bir özel yerde tanımlanması gerekmez, örneğin kirkiki=42 yazdığımızda kirkiki adlı değişken otomatik olarak integer veri tipine sahip olacaktır.
Son olarak akılda bulundurulması gereken bir detay Python'da herşeyin bir nesne olduğdur. Bu nedenle mesela bir değişkene atamadan doğrudan kullanacağımız bir string de bir string değişkenle aynı özelliklere sahiptir.
Birçok programcının bu iki kelimeyi yanyana görmekten nefret ettiğini biliyorum ama bu konuda yazanlar için de nasıl zevkli olduğunu tahmin bile edemezsiniz. İşte Python'ca Hello World!:

print "Hello Deep Thought!"


Tabiiki bu Python'un nasıl bir dil olduğu konusunda bir fikir vermiyor. Şu örnek biraz daha açıklayıcı olacaktır:

import os

if os.name == "posix":
print "Hello UNIX!"
elif os.name in ["nt", "ce"]:
from sys import stdout
stdout.write("Hello Microsoft!\n")
elif os.name == "mac":
helloto = "Steve Jobs"
print "Hello %s!"%helloto
else:
print "Pardon?"


alıntıdır...