Meyve Fidanı Dikimi nasıl yapılır

[Facebook Video]

Meyve Fidanı Dikimi
Meyve fidanları dikildikleri yerde
kalacağından dikim yerinin seçimine özen
gösterilmelidir. Bahçe tesis edilecek yerin
yanlış seçimi daha sonra telafi edilemez ve
üreticiyi önemli zararlara uğratır.
Dikim yerinin seçiminde ;
1-İklim
2-Toprak
3-Su faktörleri etkilidir.
İklim özelliği olarak yetiştirilecek
meyve çeşidi o yörede ekonomik olarak
yetiştirilmeye uygun olmalıdır.
Seçilen arazinin toprak özellikleri
derin, geçirgen, organik maddece zengin, tınlı,
kili-tınlı yapıda olmalıdır.Toprak derinliği elma,
erik, ayva ve fındık gibi yüzlek köklüler için en
az 1metre armut, vişne ve şeftali için 2 metre
kayısı, badem, ceviz ve zeytin gibi derin köklü
ağaçlar için 2-4 metre derinlikte olmalıdır.
Taban suyu meyvelerin büyüme
döneminde 1 metreden daha az olmamalıdır.
Topraktaki taban suyu derinliğinin 2 m olması
meyve ağaçları için uygundur.
Toprak pH’sının 5-7 arası olması meyve
ağaçları için uygundur.Toprak tuzluluğu ve
sodyum miktarının normal değeri Ei mmho/cm
2’den az değişir sodyum %15 den az olmalıdır.
Meyve dikilecek arazide 0-30, 30-60,
60-90, 90-120 cm derinliklerden örnekler
alınarak toprak analizleri yapılır. Meyve fidanı
dikilecek arazi derin sürülerek pulluk tabakası
kırılır, tesviye edilerek fidan dikimine
hazırlanır, fidan çukurları işaretlenir. Fidan
çukurları dikimden en az 2-3 gün önceden
açılmalıdır.
Fidan dikim zamanı dikim yapılacak
yerin iklim şartlarına göre değişir. Kışı soğuk
geçen az kar yağan ve toprağın donma
tehlikesi olan yerlerde fidan dikimi erken
ilkbaharda ağaçlara su yürüme dönemine kadar
yapılabilir. Don tehlikesi olmayan yerlerde
sonbahardan başlayarak ağaçlara su yürüme
dönemine kadar dikim yapılabilir.Bu bölgelerde
en uygun dikim zamanı sonbahar döneminde
ağaçlar yapraklarını döktükten sonra,
soğukların başlamasına kadar olan zamandır.
Meyvecilik yapılacak yerde sulama suyunun bol
ve kaliteli olması gerekir.
Fidan çukurunun açılması sırasında
toprak çok nemli ve kesekli olmamalı, toprak
kolay parçalanabilir olmalıdır. Fidan çukurları
açılırken üsten çıkan toprak ayrı, alttan çıkan
toprak ayrı olarak yığılır. Çukurlar açıldıktan
sonra drenajını kontrol etmek için çukura iki
kez su doldurulur; bu su 12-24 saatte akıp
gitmezse drenaj yetersizliğinden dolayı başka
bir arazi denenmelidir.
Dikilecek meyve fidanının dikim
budaması dikimden önce yapılmalıdır. Kökleri
kopuk, yaralı, kurumuş, fazla uzun, üst üste
gelmiş kökler budanarak ayıklanır. Taç
kısımları dallı ise dalların üzerinde 2-3 göz
kalacak şekilde dallar budanır. Meyve fidanını
çeşidine ve verilecek budama şekline göre
cevizler 80-120 cm’den diğer meyve fidanları
60-80cm den aşı gözüne bakan bir göz
üzerinden tepe vurma işlemine tabi tutmak
gerekir.
Fidanlar dikime hazırlandıktan sonra
dikim tahtası yardımıyla dikimleri yapılır.
Fidanların dikimi esnasında fidan çukurunun
üstünden ayrılan toprağa 2-3 kürek yanmış
ahır gübresi ve 200-300gr DAP (Diamonyum
fosfat) veya süper fosfat gübresi ile iyice
karıştırılarak fidanın yerleştirileceği kısım
kümbet şeklinde oluşturulur. Fidan köklerinin
altı boş kalmayacak şekilde; taş, kesek gibi
köklere zarar verebilecek cisimler ayıklanarak
aşı yeri toprağın 3-5 cm üstünde kalacak
şekilde çukura yerleştirilir. Köklerin üstüne
biraz toprak örtülür ve fidanın çukurunun her
tarafındaki toprak iyice çiğnenerek köklerin
toprakla teması sağlanır. Fidan çukuru
tamamen doldurulur ve aşı yeri açıkta bırakılır.
Bu işlemler yapılırken toprağın çökme
mesafesi de göz önünde bulundurulmalıdır.
Dikim tamamlandıktan sonra can suyu verilir.
Fidan çukurunun dışından sulama çukuru
açılarak sulama esnasında fidan gövdesinin ve
kök boğazının direk olarak su ile teması
önlenerek hastalık faktörlerinin bulaşması önlenmiş olur.

[Teknoloji Haber]

Meyve bahçesi bir tesistir ne kadar planlı projeli olursa, o kadar çok uzun yıllar o tesis rantabl olur.
O yüzden: Meyve bahçesi Tesisinde, DOĞRU yerde isabet, DOĞRU tür seçimi, DOĞRU çeşit tercihi, DOĞRU dikim, Son derece önemlidir,
MEYVE FİDANLARINI NASIL DİKMELİYİZ?

Meyve bahçesi tesisinde fidan dikimi bir binanın temelini atmaya benzer. Temel ne kadar sağlam atılırsa binanın ömrü o kadar uzun ve sağlam olur.
Fidanlar, tekniğine uygun bir şekilde dikilerek, hayatını sağlıklı bir şekilde, uzun yıllar sürdürmesi sağlanmalıdır.
Bunun için öncelikle dikilecek bahçe yerine uygun tür ve çeşit seçilmeli, bu tür ve çeşidin adını taşıdığına emin olunan sağlıklı, kaliteli sertifikalı fidan alınmalıdır.
Bütün bunlar için fidanın güvenilir yerden alınması zorunludur. Ayrıca bahçe tesis edilecek arazinin öncelikle toprak tahlili yapılmalıdır.
İYİ BİR FİDANDA ARANAN BELLİ BAŞLI ÖZELLİKLER
İyi Bir Fidan; sağlıklı, kaliteli sertifikalı fidan demektir.
* hastalıklardan ve Zararlılardan vs (nematod, agrobaketerum gibi) ari olmalıdır
* fidanın üzerinde yara, kırık, derin çizik, soyuk vs olmamalıdır
* Elbette aşılı olmalıdır (çelikle çoğalan nar zeytin incir gibi bitkiler olmayabilir)
*Aşı yeri kapanmış olmalı,
* İsmine doğru olmalıdır (hangi çeşitle aşılı olduğu bilinmeli)
* Sertifikalı (çeşidi hatta anacını belli olduğunu gösteren belge )
* Gövde düzgün ve pişkin, gözler iyi teşekkül etmiş olmalı,
* Kök sistemi güçlü olmalı (bol saçak köklü olmalı)
* Fidanın anaç kısmı 1-2 yaşlı olmalı
* Çeşit ve anaç gereken boyda ve kalınlıkta olmalı (çok kalın çok boylu bir fidan iyi bir fidan demek değildir
FİDANLARIN NAKLEDİLMESİ ÖNEMLİDİR
Meyve fidanlarının nakledilmesinde mümkün olduğunca kapalı araçlar kullanılmalı, fidanlar dona, rüzgara ve güneşe maruz bırakılmamalıdır.
Eğer hemen dikim yapılmayacak ise fidanlar mutlaka nemli bir toprağa derin hendeklenmelidir.
Açıkta nakledilen ve bekletilen fidanların su kaybına bağlı olarak zarar göreceği ve tutumunun zorlaşacağı unutulmamalıdır.
DİKİM ZAMANINI İYİ AYARLAMALIYIZ
Fidanlar yapraklarını döktükten sonra, ilkbaharda dallarına su yürüyünceye kadar olan zaman içinde, kar ve don olmayan günlerde dikilebilirler.
Dikim zamanında toprakta don olmaması, toprağın çamur veya karla kaplı olmaması, tavında olması gerekir.
Kışları ılık geçen yerlerde sonbaharda, kışları soğuk ve sert geçen yerlerde ise ilkbaharda dikim yapılması uygundur.
ÖNCE DİKİM BUDAMASI YAPMALIYIZ
Meyve fidanları dikimden hemen önce mutlaka dikim budamasına tabi tutulur. Amaç; fidanların söküm esnasında zedelenen, ezilen, kopan kök kısımlarını kökün sağlam yerinden kesmek,birbiri üzerine binen kök ayıklamaktır.
Ayrıca fidanın tacı ile kök arasındaki dengeyi korumak için, taç kısmındaki fazla dallarda kesilir.
Fidanın tepesi verilecek terbiye şekline bağlı olarak yerden itibaren 70-110 cm yukarıdan, sağlam bir göz üzerinden hafif eğimle kesilir.
Bu şekilde dalların uçlarında bulunan ve daha erken uyanan gözler uzaklaştırılarak, fidanın uyanması geciktirilir ve buda fidanın tutmasını kolaylaştırır.
Dikim budaması yapılmayan fidanlar ilkbaharda gövde ve gözlerde toplanan besin maddelerinin yardımıyla çabucak sürer.
Fakat sonradan kök, henüz sürgün ve yaprakların su ihtiyacını karşılayamadığından kurumaya başlar. Bu nedenle çiftçilerimiz “gün dönmeden fidanın tutup tutmadığı belli olmaz” demektedirler.
FİDAN DİKERKEN ŞU HUSUSLARA DİKKAT EDELİM
*Fidan çukurlarını mümkün olduğunca önceden açıp, birkaç hafta bekletmeliyiz. Böylece çukurun içi güneş ve yağmurların etkisiyle tavlanır, kabarır ve havalanmış olur.
*Fidan dikiminde işaretlemeye uygun ve düzgün bir bahçe tesisi için mutlaka dikim tahtası kullanmalıdır. Yada iple gereken işaretleme ve ölçümler ile düzgün bir dikim yapılmalıdır.
*Fidan dikeceğimiz çukurlar çok derin açılmamalı, ancak geniş açılması faydalıdır. Derinlik 40- 50 cm yi geçmemelidir. (eğer derin açılmış ise üst toprakla çukur tekrar doldurulmalıdır)
**** Fidanlar fidanlıkta hangi derinlikten sökülmüşse, mutlaka aynı derinliğe dikilmelidir.
*Dikim kesinlikle derin yapılmamalı, fidanın aşı noktası her durumda toprak yüzeyinden, en az 5-10 cm yukarıda kalmalıdır. Aşı noktası toprağa gömülen fidanların kuruyacağı unutulmamalıdır.
*Dikim esnasında fidan çukuruna yanmamış (taze) çiftlik gübresi konulmamalıdır. Çünkü yanmamış çiftlik gübresinde yabancı ot tohumları ile zararlı böceklerin pupa ve yumurtaları bol miktarda bulunmaktadır. Bunlar yeni yeni yeşerecek olan fidana büyük zarar vermektedir.
*Gecesinde don olacak günlerde, fidan dikildiğinde can suyu günün erken saatlerinde verilmeli ve sonrasında ıslak olan fidan dip bölgesine biraz kuru toprak atılmalıdır.

PEKİ DİKİM NASIL YAPILMALIDIR…..
*Dikim budaması yapılan fidanlar dikime hazırdır.
*Açılan çukurun dibine organik gübre ve toprak karışımından küçük bir kümbet yapılır ve fidanın kökü bu kümbet üzerine oturtulur.
*Dikim derinliği aşı noktası toprak yüzeyinden 5-10 cm yukarıda kalacak şekilde ayarlanır.
*Fidanın aşı yönü hakim rüzgar yönüne denk getirilir, dik duracak şekilde bir elle tutulur, kökler toprakla kapatılır ve çukur doldurulur.
*Çukurun yarısı dolduğunda ve tam dolduğunda toprak ayakta iyice bastırılır. *Bölgede şiddetli rüzgar varsa fidanın dibine herek dikilir ve fidan bu hereğe 8 şeklinde, plastik dal bağlama ipiyle bağlanır.
*Kök bölgesindeki boşlukların kapanması ve fidanı köklerinin toprakla iyice kaynaşması için bol miktarda can suyu verilir.
Can suyu sonrasında meydana gelecek çökme ve kenardaki çatlamalar için hafif bir topraklama yapılır.
* Bazı zararlı etmenlere karşı koruyucu tedbir amacıyla fidan köklerinin; dikmeden önce koruyucu çözeltilere (NOGAL gbi) batırılarak dikilmesinde fayda vardır.