Şuur

[stRiCkeN]

Alm. Bewusstsein (n); Verstand (m), Fr. Conscience (f); Raison (f), İng. Conscience; mind; consciousness. İnsanların kendi şahsiyetleri, zaman, mekan ve hadiseler hakkında bilgili olmalarını sağlayan ve yüksek beyin merkezlerinin birlikte çalışmaları sayesinde gerçekleşen bilgili bir uyanıklık hali. Uyku hali, normal olan bir şuur kaybıdır. Şuurlu insan, içinde bulunduğu zamanı, mekanı, hadiselerin mekan ve zamanla olan münasebetlerini bilir. Bir de şuuraltı vardır ki, şuraltı halleri, insan ruhunun baskı altında kalmış istekleriyle bunlara bağlı fikirlerden meydana gelen ve şuura ulaşamayan kısmıdır. Bazı şahıslarda hipnoz, narkoz ve uyku sırasında, şuuraltında yer alan düşünceleri açığa çıkarmak mümkün olabilmektedir. Beyindeki merkezlerin işlemelerinin, toksik (zehirli), enfeksiyöz (mikrobik), travmatik (çarpma veya darbeyle ilgili), vasküler (damarlarla ilgili), anoksemik (oksijensiz kalma), hipoglisemik (kan şekeri düşüklüğü) sebepler gibi çeşitli hadiselerle aksayışı halinde hafif bir şuur bulanıklığından, tam komaya kadar giden çeşitli derecelerde şuur bozuklukları husule gelir: 1. Somnolons (Uyuklamak): Otururken, istemediği halde ardarda ve sık sık uykuya dalma
durumudur. Bu hastalar gerçek bir uykusuzluk bahiskonusu olmadığı halde devamlı olarak uyumak
temayülündedirler. Şuurları hafifçe küntleşmiş olmakla beraber sorulara cevap verirler. İstenilen bir
hareketi yapar ve bunu takiben yine uykuya dalarlar. Bu hale en çok ilerlemiş müzmin akciğer
hastalıklarında rastlanır. Letarji: Somnolonsun, daha devamlı bir uyku haliyle kendini belli eden bir şeklidir. Bu hastalar günlerce uyurlar, fakat bunlar da uyandırılabilir ve beslenebilirler. En çok beyin iltihaplarında rastlanır. Stupor: Somnolonstan daha şiddetli bir şuur bulanıklığı halidir. Hastanın akli faaliyetleri çok azalmış, şuur iyice küntleşmiş ve bulutlanmıştır. Hastalar ancak oldukça şiddetli uyarılarla uyanır, gözlerini açarlar, fakat kendilerine söyleneni kolayca anlayamazlar ve tepki gösteremezler, refleksler henüz bozulmamıştır. Tifonun ikinci haftasında görülen dalgınlık böyledir. Senkop (bayılma): Beynin oksijenlenmesindeki geçici bir azalma sebebiyle ortaya çıkan, kısa süreli bir şuur kaybıdır. Mental konfüzyon (Akli karışıklık): Bu durum, ana zeka melekelerinin işlemesindeki düzenin kaybolması sebebiyle, çevrenin karma karışık bir şekilde idrak edilmesinden ibaret, özel bir şuur kaybıdır. Bu hale özellikle, bazı akıl hastalıklarında zehirlenmelerde yaşlılarda ve bunamada rastlanılabilir. Prekoma (Koma öncesi hali): Stupor halinin daha da ilerlemesiyle meydana gelen daha ağır bir şuur bozukluğudur. Bu hastalar şuursuz olup, dış uyaranlara karşı refleksleri çok hafiflemiş olmakla beraber bulunabilir. Uyaranlara karşı hiç cevap yoktur. Tam koma: Şuur kaybının en ağır şeklidir.