Ege Bölgesi'nin geleceği jeotermal enerjide

[YSS]

Ege Bölgesi'nin doğal sıcak su kaynakları bakımından zenginliğine dikkat çekilerek, işadamları bu konuda yatırıma davet edildi.
Jeotermal enerjinin konut ısıtmadan, seracılığa, tesktile kadar birçok alanda kullanılabileceği belirtildi.
Babadağlı Sanayiciler ve İşadamları Derneği (BASİAD) tarafından hazırlanan Denizli ve Komşu İllerin Kalkınmasında Jeotermal Enerji'nin Önemi konulu raporda, bölgenin 30 derece ile 242 derece sıcaklık aralığında zengin yeraltı su kaynaklarına sahip olduğu vurgulandı.
Rapora göre yörede sıcak yeraltı suyu, Denizli Kızıldere'de elektrik üretimi, Kütahya Simav, Balıkesir Gönen'de konutların ısıtılmasında kullanılıyor. Jeotermal enerjiden yöredeki bazı hamam ve otellerde kaplıca olarak yararlanılıyor. Jeotermal enerjinin büyük bölümü ise kullanılmadan, ziyan oluyor.
Kullanılmayan doğal yeraltı sıcak suyu derelere akıtılırken sadece enerji boşa gitmekle kalmıyor, bu sular aynı zamanda yüksek sıcaklık, içindeki kimyasal ve minareller nedeniyle akarsulara da zarar veriyor.
Rapora göre kullanılmayan sıcak suyun akıtıldığı Büyük Menderes ırmağı ve kolları, Söke, Aydın, Çine, Nazilli ve Akçay ovalarında yüksek oranda bor tespit edildi. Menemen Toprak Su Enstitüsü de, yüksek tuzluluk ve bor kirliliği nedeniyle 130 bin hektar alanın zarar gördüğünü ve tarımsal üretimin düştüğünü rapor etti.
Jeotermal enerjinin kullanımı ile hem çevresel olumsuzlukların ortadan kaldırılacağı hem de bedava enerjiden yararlanılacağı belirtilen raporda; "Özel sektörün jeotermal enerji alanında yatırıma girmesi ve bunun devletçe teşvik edilmesi yörenin kalkınmasında alternatif sektörler oluşturabilir.
Jeotermal enerjiden tarım, sağlık turizmi ve diğer sektörlerde yararlanılması konusunda girişimciye yardımcı olunmalıdır" denildi.
Yahya ÖZPINAR tarafından hazırlanan BASİAD raporuna göre en ekonomik ve çevreci enerji olan jeotermal enerji için, Denizli'de 16, Kütahya'da 12, İzmir'de 11, Aydın'da 7, Manisa'da 6, Afyon'da 5, Uşak ve Muğla'da da 2'şer kaynak bulunuyor.
Toplam 61 kaynaktan sadece Denizli Kızıldere kaynağı elektrik üretimi için kullanılıyor.
Türkiye'nin bu alandaki ilk santralı olan santraldan 20,5 MW'lik elektrik üretiliyor. Salihli, Simav, Aydın ve Afyon'da jeotermal enerji ile ısınacak inşaat halinde, bitmiş veya fizibilitesi tamanlanmış toplam 69 bin 500 toplu konut projesi bulunuyor.
Jeotermal enerji ile merkezi olarak ısıtılabilecek yerler ise şöyle sıralandı; İzmir de Balçova, Seferihisar, Dikili ilçeleri, Manisa'da Salihli, Turgutlu ilçeleri, Afyon il merkezi, Sandıklı ve Bolvadin ilçeleri, Denizli il merkezi, Sarayköy, Buldan, Yenicekent, Gölemezli, Karakayıt ve Kızıldere ilçeleri.
Raporda, yörede yeraltı sıcak suyundan yararlanarak yapılabilecek yatırımlar ise suyun sıcaklık derecesine göre değişmek üzere şöyle belirlendi: "Kağıt hamuru üretimi, amonyak absorsiyumu ile soğutma, hidrojen sülfit üretimi, kereste ve diyatomit kurutulması, balık ve balık yiyecekleri, çiftlik ürünlerinin kurutulması, konservecilik, şeker ve tuz üretimi, şarap ve bira üretimi, tekstilde ipliklerin bayanması, beyazlatılması, dericilik, saf su üretimi, çimento kurutulması, organik madde, deniz ürünleri, ot, meyve, sebze kurutulması, balık kurutulması ve yıkanması, seraların ve toprağın ısıtılması, kümes, ağıl, ahır, konut vs. ısıtılması, mantar üretimi, kaplıca tedavi amaçlı hidroterapi merkezleri."














EGE BÖLGESİ
KONUMU: Yurdumuzun batısında alan bakımından 5. büyük bölgemizdir. Kuzeyinde Marmara ,doğusunda İç Anadolu ve güneyinde Akdeniz Bölgeleri vardır. Batısında ise ismini aldığı Ege denizi bulunmaktadır.
YER ŞEKİLLERİ: Bölgedeki yer şekillerinin bir kısmı yer kabuğu hareketleri ile oluşan (Orojenez-Dağ oluşumu) kırılmalarla meydana gelmiştir. Kırılma yerlerinde yükselen yerler Horst (dağ), çöken yerler de Grabeni (çöküntü ovası) oluşturmuştur. Horst ve graben oluşumunun en fazla olduğu bölgemizdir.
Horstlar; Kaz d.,Madra d., Yunt d., Boz dağlar, Aydın dağları ve Menteşe dağlarıdır.
Grabenler; Edremit, Bakırçay, Gediz, K.Menderes ve B.Menderes’tir.
Bölgenin batısında dağlar kıyıya dik uzanmıştır. Bunun sonucunda;

Girinti-çıkıntı fazladır. Bir çok koy ve körfez oluşmuştur. Körfezler; Edremit, Dikili, Çandarlı, İzmir, Kuşadası, Güllük ve Gökovadır.

İç kesimlere ulaşım kolaydır. Limanların hinterlandı (ard bölgesi) geniştir. Yani geniş alana hitap eder.

Deniz etkisi iç kesimlere kadar sokulabilir.

Enine kıyı tipi oluşmuştur.

Kıta sahanlığı (kıyıdan 200 m derinliğe kadar olan deniz) geniştir.
Bölgenin güney batısında(Menteşe yöresinde) dağların uzanışı değişmiştir. Dağlar burada K.batı-G.Doğu yönlüdür. Bu kıyılarda akarsu vadilerinin deniz suları altında kalması sonucu oluşan kıyı tipine Ria tipi kıyılar denir.
Manisa- Kula çevresinde volkanizma ile oluşmuş küçük koniler vardır.
İç kesimlerde yükselti artmakta ve dağların doğrultusu değişmektedir. Burada en önemli yüksek düzlük Yazılı kaya platosudur.

İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ:
Bölgenin batısında iç kesimlere kadar etkili olan iklim Akdeniz İklimidir. Yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlıdır.
En sıcak ay ortalaması 27-28°C , en soğuk ay ortalaması 8-10 °C dir. Yıllık ortalama 17-18°C dir.
Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür.
En fazla yağış kışın , en az yağış yazın düşer.
Kışın görülen yağışlar Cephesel kökenlidir.
Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir. Ortalama 600-1000 mm arasındadır.
Bitki örtüsü maki dediğimiz bodur bitki topluluğudur. Maki; mersin, defne, kocayemiş, zeytin, zakkum, keçiboynuzu, kermez meşesi vb bitkilerden oluşur. Yüksek yerlerde ormanlar vardır (kızılçam ormanları) .
Bölgede Akdeniz iklimi güneyden kuzeye doğru enlemin, batıdan doğuya doğru da yükseltinin etkisiyle bozulur.
İç kesimlere doğru gidildikçe yükseltinin artması ve deniz etkisinden uzaklaşma sebebiyle karasal iklime geçilir. Bu sebeple iç kesimlerde kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. Bitki örtüsü bozkırdır. Yükseklerde yer yer meşe ormanları vardır.

AKARSU VE GÖLLERİ
Bölgenin başlıca akarsuları çöküntü ovalarını geçerek Ege Denizine dökülen Bakırçay, Gediz, K. ve B. Menderes akarsularıdır. Yatak eğimleri az olduğundan akarsularda menderes olayının en fazla görüldüğü bölgemizdir. Döküldükleri denizde alüvyonları biriktirmek suretiyle delta ovaları oluşturmaktadırlar. Örnek: önceleri liman kenti olan tarihi Milet ve Efes kentlerinin bugün iç kesimde kalması.
Başlıca gölleri Marmara ve Bafa( Çamiçi) gölleridir. Bu göller oluşum bakımından alüvyon set gölüne örnektir. Bölgede ayrıca Gediz’de Demirköprü, B.Menderes üzerinde Kemer ve Adıgüzel baraj gölleri vardır.












EKONOMİK FAALİYETLER


1. TARIM:
Bölgenin batısında bulunan verimli tarım alanlarında iklim şartları da elverişli olduğu için ticari tarım ürün çeşitliliği fazladır. Yetiştirilen ürünler;
Zeytin(%58): Bölgenin batısındaki çöküntü ovaları ve kenarlarında tarımı yapılabilmektedir. En fazla Edremit-Ayvalık-Burhaniye çevresinde yoğunluk kazanmıştır.
Üzüm(%40):. Manisa, İzmir ve Denizli çevresinde üretilen çekirdeksiz üzümler kurutulmaktadır. Önemli ihracat ürünümüzdür.
Haşhaş(%86): Devlet kontrolünde Afyon başta olmak üzere , Uşak, Kütahya, Denizli ve son olarak ta Manisa’nın bazı ilçelerinde tarımı yapılmaktadır.
Tütün(%55): Bölgenin batısında Manisa, İzmir, Aydın, Muğla, Denizli çevrelerinde tarımı gelişmiştir.
İncir(%82): En fazla Aydın çevresinde (B.ve K.Menderes ovalarında) tarımı yapılmaktadır.
Pamuk(%39): Bölgenin batısındaki bütün çöküntü ovalarında tarımı yapılmaktadır.
Patates: İzmir-Ödemiş çevresinde yoğun olarak tarımı yapılır.
Turunçgiller(%11):Bölgenin batısında İzmir’e kadar olan güney kıyılarında tarımı yapılır. Ayrıca iç kesimlere kadar (150-200 km) da sokulabilmektedir. Sebebi dağların denize dik olmasıdır.
Sebze(%20): Bölgenin batısında kışların ılık geçmesinden dolayı seracılık faaliyetleri ile sebze üretimi bütün yıl yapılabilmektedir.
Susam (%24): Batıdaki çöküntü ovalarında tarımı yapılabilmektedir.
Buğday(%10): Bölgenin her yerinde buğday yetiştirilebilmektedir. Ancak daha çok İç Batı Anadolu Bölümünde tarımı gelişmiştir.
Arpa(%14): Tarımı daha çok iç kesimlerde gelişmiştir.
Ş.Pancarı(%11): Afyon , Uşak, Kütahya çevresinde tarımı gelişmiştir.
HAYVANCILIK:
Büyük kentler çevresinde (İzmir-Manisa-Denizli) kümes hayvancılığı, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa çevresinde arıcılık, kıyılarda balıkçılık( Bodrum-Marmaris kıyılarında sünger avcılığı da yapılır), Menteşe yöresinde kıl keçisi yetiştiriciliği gelişmiştir. Ayrıca şeker fabrikaları ile büyük kentler çevresinde büyük baş hayvancılık, iç kesimlerde de koyun yetiştiriciliği gelişmiştir.
MADENLER
Linyit: Türkiye’de en fazla linyitin çıkarıldığı ve en kaliteli linyitlerin bulunduğu bölgemizdir. Linyit yatakları fazla olduğu için termik santraller de fazladır. Bölgede Linyit; Manisa(Soma), Aydın, Muğla (Yatağan ), Kütahya (Tavşanlı,Tunçbilek, Seyit Ömer, Değirmisaz) ve Denizli çevresinde çıkarılmaktadır.
Demir:Edremit (Kaz dağı) çevresinde çıkarılır.
Bor Mineralleri:Kütahya-Emet
Civa: İzmir (Ödemiş-Karaburun-Çeşme), Uşak (Eşme)
Tuz: İzmir-Çamaltı Tuzlası
Mermer: Afyon, Kütahya, Manisa çevresi
Krom: Kütahya, Muğla çevresi.
Zımparataşı: İzmir-Aydın-Muğla çevresi

SANAYİ
Marmara Bölgesinden sonra sanayinin en fazla geliştiği bölgemizdir.
Dokuma: Denizli, Aydın (Nazilli) İzmir, Manisa .
Petro-kimya: İzmir-Aliağa.
Deri-Kösele: İzmir, Manisa, Uşak
Şeker: Afyon, Uşak, Kütahya
Çini-porselen: Kütahya
Çimento:İzmir, Denizli, Afyon
Gübre:Kütahya ,İzmir
Termik santral: Muğla (Yatağan-Gökova), Manisa-Soma, Kütahya( Tunçbilek-Seyitömer)
Jeotermal enerji santralienizli-Sarayköy
Halı-Kilim: Manisa (Kula,Demirci, Gördes), Kütahya (Simav), Muğla-Milas, Denizli-Tavas.
Kağıt: Afyon-Çay, İzmir
Otomotiv:İzmir
Elektronik eşya: İzmir, Manisa, Aydın-Nazilli, Denizli,
Mobilya: İzmir-Karabağlar
Deterjan: İzmir, Manisa
İlaç: İzmir
Sigara: İzmir, Manisa-Akhisar (Açılmayı bekliyor)
Seramik:Kütahya , Manisa (Turgutlu-Akhisar)
Tuğla-Kiremit: Manisa (Turgutlu-Salihli-Alaşehir-Akhisar) ,Aydın



TURİZM
Marmara Bölgesinden sonra turizmin en fazla geliştiği bölgemizdir. En fazla gelişen turizm etkinliği deniz turizmidir. Ayrıca tarihi eserler bakımından da zengindir. Efes, Meryemana, Bergama, Bodrum, Sart ,Milet ,Pamukkale(Hieropolis) , Çavdarhisar bölgedeki başlıca antik kentlerdir. Pamukkale travertenleri ile önemli turizm kentimizdir. Sağlık turizmi (Balçova,Çeşme, Pamukkale, Karahayıt, Eynal) ve milli parklar (Dilek yarımadası, Spil Dağı) diğer turizm kaynaklarıdır.
NÜFUS VE YERLEŞME
Marmara Bölgesinden sonra en fazla göç alan bölgemizdir. Göçlerle bölge nüfusu sürekli artmaktadır. Yaz döneminde bölgenin batısında turizm ve tarım işçi göçünden dolayı da mevsimlik nüfus artışı görülür.Nüfus genelde bölgenin batısındaki çöküntü ovaları kenarında toplanmıştır. İç kesimlerde nüfus seyrektir. Sebebi iklimin karasal olması, sanayinin gelişmemesidir. Kıyıda menteşe yöresi yer şekillerinin engebeli olmasından dolayı seyrek nüfuslanmıştır.

EGE BÖLGESİ’NİN BÖLÜMLERİ
ASIL EGE (KIYI) BÖLÜMÜ
Çöküntü ovalarının son bulduğu yere kadar devam eder. Önemli yerleşim birimleri; İzmir, Manisa, Denizli, Aydın ve Muğla’dır.
Akdeniz iklimi görülür
Verimli tarım alanları geniş alan kaplar.Ticari tarım ürün çeşidi fazladır
Sanayi ve ticaret gelişmiştir. Ticaretin gelişmesinde her yıl İzmir’de düzenlenen uluslar arası fuarın da etkisi vardır.
Türkiye’nin en büyük ihracat limanı olan İzmir Limanı bu bölümdedir. İzmir limanının gelişmesinde; hinterlandının geniş olması(iç kesimlerle bağlantısının iyi olması) ve çevresindeki tarım alanlarında ticari tarım ürünlerinin yetişmesi etkili olmuştur.

Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üstündedir.

ilk demiryolu Aydın-İzmir arasında yapılmıştır. Bugün Muğla hariç bütün illerinden demiryolu geçmektedir.
Türkiye’nin tek jeotermal enerji santralı Denizli –Sarayköy’dedir
ilk dokuma fabrikamız Aydın-Nazilli’de açılmıştır.
Türkiye ekonomisine daha çok tarım, sanayi ve turizm yönüyle katkı sağlar.


İÇBATI ANADOLU BÖLÜMÜ
Afyon, Uşak ve Kütahya’yı içine alan bölümdür.
*Karasal iklim etkilidir. Tarım ürün çeşidi azdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, ş.pancarı ve haşhaştır.
*Sanayi gelişmemiştir.
*Nüfus seyrektir.
*Ekonomimize katkısı daha çok tarım ve hayvancılıktır.




















Ege Bölgesi
--------------------------------------------------------------------------------

Ege bölgesi Türkiye'nin denize doğru geniş bir biçimde açılan tek bölgesidir. Yaklaşık 79.000 km2lik yüzölçümüyle ülke topraklarının %11'ini kaplar. Anadolu'nun batısında bulunan bölge, adını komşu olduğu denizden alır. İzmir, Aydın, Manisa, Kütahya ve çok küçük bazı kesimleri dışında Uşak illeri tamamen bölge içinde kalır. Muğla, Denizli ve Afyon illerinin bazı toprakları ise Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinin sınırları içerisindedir. Aynı şekilde, Marmara bölgesinde yer alan Balıkesir ilinin Ege kıyıları ile Bursa'nın bazı ilçeleri Ege bölgesine taşar.

Ege Bölgesi sanayi etkinlikleri bakımından Marmara Bölgesi'nden sonra ikinci sırada yer alır. Tekstil, gıda ve otomotiv sanayii başta olmak üzere makina, yedek parça ve diğer sanayi kuruluşları İzmir'de, yağ sanayii Ayvalık ve Edremit yöresinde yoğunlaşmıştır. Uşak, Kütahya ve Afyon'da şeker, Kütahya'da azot fabrikaları vardır. Pamuklu dokumacılık İzmir, Uşak, Aydın, Nazilli ve özellikle Denizli'de yaygınlaşmıştır. Denizli, tüm bölgenin en önemli tekstil merkezi olup buradan yurtdışına ihracat yapılmaktadır. Halıcılık ise İç Batı Anadolu kesiminde Uşak, Kula, Gördes, Simav ve Demirci'de gelişmiştir. Afyon, mermeri ve mermer üretim tesisleriyle tanınır. İzmir Körfezi'ndeki Çamaltı Tuzlası, Türkiye'nin en önemli tuz üretim merkezidir. Bölge Soma, Tunçbilek ve Yatağan'daki termik, Kemer ve Demirköprü'deki hidroelektrik santralleriyle Türkiye'nin toplam elektrik üretimine önemli katkılarda bulunur. İzmir yakınlarındaki Aliağa'da büyük bir petrol rafinerisi vardır.

Ege Bölgesi'nde ekili ve dikili alanlar büyük yer kaplar. İç Batı Anadolu bölümünde, meyvecilik ve bağcılık ağırlık kazanır. Türkiye'nin tütün üretiminin yarısından çoğunu Ege bölgesi karşılar. Bölgenin, ülkenin toplam pamuk üretimindeki payı ise üçte bire yakındır. Gediz Ovası'nın kurutularak yurtiçi ve özellikle yurtdışına ihraç edilen çekirdeksiz üzümü, Büyük Menderes Ovası'nın inciri ve Edremit Körfezi'nin zeytin ve zeytinyağı üretimi bölge ekonomisine büyük katkıda bulunur. Bölge, Türkiye üzüm üretiminin üçte birinden fazlasını, incir üretiminin ise beşte dördünü karşılar. Türkiyedeki zeytin ağaçlarının %48'i bu bölgede dir. Turunçgiller de bölgenin önemli bir ihraç ürünüdür.

Turizmin oldukça geliştiği Ege Bölgesi, ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlar. Bodrumlu ünlü tarih yazarı Heredot'un deyimiyle "Dünyanın en güzel gökyüzüne ve en iyi iklimine sahip" Ege kıyıları boyunca körfezler, yarımadalar, koylar, adalar ve ince kumlu plajlar ardarda sıralanır. Asırlar boyu sayısız mitolojik olaylarla içiçe yaşamış olan bölgede, adım başı tiyatroları, mabetleri, agoraları ve kaleleri ile ünlü antik kentlere rastlanır. Bu kentler zaman tünelinde gerçekleştirdikleri kent planlamaları ve felsefe, tıp, matematik, astronomi, mimari ve diğer sanat alanlarındaki başarılı performansları ile Batı uygarlığının temelini oluşturmuşlardır.

COGRAFİ KONUM

Bilindiği üzere Ege Bölgesi morfolojisi üçüncü ve dördüncü jeolojik zamanda oluşmuştur.Kuzeyden ve güneyden Alp kıvrımlarının etkisiyle sıkışarak büyük çöküntü alanları,kıvrıklar ve fay hatları meydana gelmiştir.BU morfoloji bugün kendisini denize dik inen dağlar ve aralarındaki vadilerde gösterir.İzmir Ege kıyı bölgesinin tipik bir örneği gibidir. Kuzeyde MADRA DAĞLARI, güneyde KUŞADASI KÖRFEZİ, batıda ÇEŞME YARIMADASI'nın TEKE BURNU, doğuda ise Aydın – Manisa il sınırları ile çevrilmiş,11.973 km2 'lik bir alana yayılan İzmir batıda kendi adıyla anılan körfezle kucaklaşır.Batı Anadolu sahilinin orta kısmında yer alan OĞLAK ADASI yanında başlayan körfez,onun karşısında bulunan KARABURUN'da sona erer. Oğlak Adası'nın 13 mil güneydoğusuna inildiğinde, körfezin doğuya doğru uzanarak iç İzmir Körfezi oluşturduğu görülür. Körfezin uzunluğu Karaburun'dan Yenikale geçidine kadar 17.3 mil,toplamı ise 26 mil kadardır.Genişliği en az 1.2 milden en çok 5 mile kadar değişir. 38-24 kuzey enlemi ile 27-10 doğu boylamında bulunan İzmir'in içinde bulunduğu Ege Bölgesi Fay Sisteminin doğu-batı doğrultusunda uzanan tektonik hatları,körfezi aralarındaki çukurlara alırlar.Körfezin güney sahilini takiben fay üzerinde Urla içmeleri, Balçova (Agamennon) Ilıcıları ve suyu kısmen ılık olan Meles kaynakları(Halkapınar) yer alır.İzmir morfolojisi farklı görünümler taşır.İli üç yönden çevreleyen ve yerleşim alanının arkasını kuşatan dağlar ve bunların oluşturduğu horizonal çizgiler ile yerleşim alnının yoğunlaştığı sahil çizgisi arasında kalan ve yer yer iç kısımlara kadar uzanan sahil şeridi ve düzlükler üzerinde çevre dağlarından kopup sıçramış tepeler morfolojik bünyenin temel çizgilerini meydana getirir.Dağlar arasında verimli ovalar ve vadiler ılımlı deniz ikliminin içerilere kadar etkili olmasını sağlar.En yüksek noktasında (Karatepe) 1075 metreye uzanan YAMANLAR DAĞI ve onun yamaçlarından oluşan silsile ,İzmir'i kuzeyden çevreleyen arazi yükselmeleridir. Yamanlar silsilesi kuzeyde Dumanlı ve Kara Hasan Dağları ile devam eder.Ova düzlüklerinin kusey batısında iirili ufaklı tepe ve tepecikler halinde sahile kadar inen Sivridağ,Ayrıdağ,Şaphane Dağı ve Karadağ yer alır. İzmir'in güney ve güneybatısını kuşatan Karabelen Dağları Yamanlara göre daha sert ve dik karekterlidir.Şehrin doğusunda en belirli arazi yükselmesi Nif Dağı (1.510 metre), ve onun batıya uzanan tepeleridir.Gerilerde Mahmut Dağları ve Bozdağ'lar ile birleşerek uzun ve sarp görünüşlü silsileyi oluşturan Nifler, Belkahve yöresinde başlayarak alçalır,bir yandan Bornova diğer yandan da Buca sırtlarını teşkil eder. Kuzey ve güney doğrultusunda 200 km. doğu-batı doğrultusunda ise 180 km. genişliğinde olan İzmir'de denizden yükseklik 50 cm'den başlayarak Basmane yöresine doğru tatlı bir meyille 7 metreye uzanır ve tepelere doğru artar.Bu yükseklik MADRA DAĞLARI'nda 1250 metreyi geçerken bu dağların güneyinde yer alan ve 126 km. uzunluğundaki Bakırçay'ın suladığı ve Çandarlı Körfezi'ne kadar uzanan BAKIRÇAY OVASI'nda azalır.Bakırçay Ovası'nın güneyinde yer alan YUNT DAĞLARI kendi doğrultusundaki SULTAN DAĞI ve güneyindeki DUMANLI DAĞLAR ile birleşir.Dumanlı Dağları'nın güneyinde Türkiye'nin ve bölgenin en verimli ovasını sulayan ve ona adını veren 350 km. uzunluğundaki GEDİZ IRMAĞI yer alır.Gediz Irmağı kendi adıyla anılan verimli GEDİZ DELTASI 'nı oluşturarak, Menemen Boğazı'ndan geçer ve denize dökülür.Bozdağ'dan çıkarak Ödemiş ve Tire ilçelerinden geçip Kuşadası'nda denize dökülen KÜÇÜK MENDERES IRMAĞI 140 km.uzunluğundadır.Ve kendi anılan verimli ova topraklarını sular.İzmir'de büyük göl yoktur,irili ufaklı göllerden söz edilirki,başlıcalarını BOZDAĞ'ın batısında tatlı suyunu,oluşturduğu bitki örtüsü ve temiz havası ile GÖLCÜK GÖL'ü,Yamanlar Dağı üzerindeki tipik krater gölü olan KARAGÖL,Torbalı-Selçuk arasında sığ bir göl olan BELEVİ GÖL'ü ve Küçük Menderes'in getirdiği alivyonlardan oluşan ÇAKALBOĞAZ GÖL'ü olarak sayabiliriz. Genel olarak dantel gibi işlenmiş çok girintili ve çıkıntılı bir sahil çizgisine sahip olan İzmir Körfezi ,Bostanlı ile İnciraltı arasında 30 km. uzunluğundaki sahili oluşturur.
Toprak bütün sahil boyunca alinyonlardan oluşmuş bir yapı gösterir. Dere boyunca içerilere doğru bu genç toprak örtüsü doğuda BORNOVA,kuzeyde ise KARŞIYAKA düzlüklerini örterek,yeşil bitki örtüsünü ve ziraate elverişli toprakları oluşturur.Sahili çevreleyen yüksek tepelerde ise kırmızı Akdeniz toprakları ****ryallerini içeren taşlık arazi,üzeri birkaç cm kalınlığında kahverengi toprak ile kaplıdır.Buca yöresi toprağıda kuru tarla ziraatçiliğine elverişli,orta verimlilikte kahverengi toprak tabakasıyla örtülüdür.
İzmir'in coğrafi konumunun turistik yerleşme,özellikle kıyı bandında elverişli olduğu rahatlıkla belirtilebilir.Girintili ve çıkıntılı kıyı bandı doğal olarak sayısız güzellikte koy ,sahil ve plajların oluşmu ile sonuçlanır. Gümüldür,Özdere,Foça,Karaburun,Çeşme sahil ve plajlarının İzmir için ne denli büyük bir turistik önem taşıdığı bilinmektedir.Öte yandan aynı doğal yapı bir çok balıkçı barınağının veya yat yanaşma yerlerinin oluşmasına neden olmuştur. Nihayet bu sahil çizgisi ülkemiz ve İzmir açısından önemi görmezlikten gelinemeyecek olan körfezin ve limanın görümünü tamamlar.İzmir doğal bir turizm ve liman kentidir.

[YSS]

AFYONKARAHISAR

Il Trafik Kodu: 03
Yüzölcümü: 14.230 km²
Nüfusu: 794.127 (1997)
Ilceler: --- ilce seciniz --- Basmakci Bayat Bolvadin Cay Cobanlar Dazkiri Dinar Emirdag Evciler Hocalar Ihsaniye Iscehisar Kizilören Sandikli Sincanli Suhut Sultandagi
Afyonkarahisar Anadolu'da kuzeyi güneye, batiyi da doguya baglayan dogal bir dügüm noktasi konumundadir. Sehrin sahip oldugu bu konum, Afyon'un kalkinmasinda önemli bir yer oynamistir!
Afyonkarahisar tarih boyunca adini, çevrede bol miktarda yetisen (halk dilinde hashas denilen) afyon bitkisinden almistir.

M.Ö. 3000 yilindan baslayarak günümüze kadar yerlesime sahne olan Afyon ili sinirlari içerisinde Eski Tunç, Hitit, Frig, Lidya, Grek, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanli uygarliklarina ait kalintilar kendilerine has özellikleri ile hala ayakta durmaktadir. Böylesine tarih ve kültür zenginlikleri ile dolu olan Afyonkarahisar, halk kültürümüz açisindan da tükenmez bir kaynaktir.

Afyon'un ekonomik ve kültürel gelismesinde tarim, sanayi, madencilik, besicilik gibi sektörlerin yani sira, dogal ve tarihi degerleri ile termal zenginlikleri içine alan turizm sektörünün de önemli rolü bulunmaktadir. Termal turizm potansiyelinin yani sira mermer üretimi açisindan da yurt içinde ve disinda söz sahibidir.


AYDIN

Il Trafik Kodu: 09
Yüzölcümü: 8.007 km²
Nüfusu: 897.821 (1997)
Ilceler: --- ilce seciniz --- Bozdogan Buharkent Cine Germencik Incirliova Karacasu Karpuzlu Kocarli Kösk Kuyucak Kusadasi Nazilli Söke Sultanhisar Didim Yenipazar
Aydin; Dogu Avrupa, Orta Asya ve Orta Dogu üçgeninin tam ortasinda yer alan, Türkiye'nin tarim, sanayi ve dis ticaret ile turizm faaliyetlerinin birarada bulundugu, ekonomisi en gelismis bölgelerden olan Ege Bölgesi içindedir. Aydin ili ilk çaglardan beri verimli topraklari, elverisli, iklimi, ticaret yollari üzerinde bulunmasi nedeniyle önemli bir yerlesim merkezi olmustur. Tarihi süreç içerisinde çesitli uygarliklara besiklik etmis, bugün hala geçmisin derin izlerini tasiyan güzel yurt köselerimizden biridir. Günümüzde de tarimsal faaliyetlerin yogunlugu ve çesitliligi, turizm olanaklarina sahip bulunmasi il'in önemini giderek artirmaktadir. Aydin, Anadolunun batisinda, Ege Bölgesi'nin güneybati kesiminde kiyi Ege bölümündedir.Kuzeyinde Izmir, Manisa, dogusunda Denizli, güneyinde Mugla ve batisindan Ege Denizine açilir.Kuzey ve güneyi daglik, engebelidir, iki bölüm arasinda iki yandan faylarla sinirlanmis ve sonradan alüvyonlarla örtülmüs genç bir çöküntü alani olan Büyük Menderes ovasi yeralir. 1. derece deprem alani olan bölge bir çok kez yikici depremlere maruz kalmistir.Yüzölçümü 8.007 km² dir. 37-38 kuzey enlemleri ile 27-29 dogu boylamlari arasindadir. Nüfusu, 1997 nüfus sayimina göre 897.821'dir.

İZMİR

İzmir ili ,kuzeyde Midilli Adası karşısında Türkiye ile Midilli arasındaki kanalın doğal uzantısı olan Dikili Körfezi'nden başlayarak ,Güneyde Küçük Menderes ağzının az ötesine kadar Ege Denizi boyunca uzanır,Kuşadası yakınlarında Çam Limanı Burnu yakınlarındaona erer ve yalnızca Küçük Menderes çevresinde içeriye doğru girer.
İlin doğu sınırları boyunca çeşitli dağlar yer alır.Anadolu'nun batısında kendi adının verildiği körfezi çevreleyen İzmir'in denizden yüksekliği 10 metredir. Bu rakım içlere doğru yükselir.İlin kuzey ve güney sınırlarından 37.40 ; 38.20 kuzey parelelleri (enlem),doğu ve batı sınırlarından da 26.10; 28.30 doğu meridyenleri (boylam) geçer.
İzmir ili sınırları içinde kalan topraklar çöküntü alanlarındaki ovalardan ve dağlardan, oluşmuştur.Kozak,Bozdağ,Zeytinlik,Küçük Çavdar ve Büyük Çavdar ilin en önemli yaylalarıdır.Türkiye'nin en önemli havzalarından Küçük Menderes, Gediz ve Bakırçay İzmir ili sınırları içinde yer almaktadır.İlin kuzey-güney doğrultusundaki uzunluğu yaklaşık 200 km,doğu-batı doğrultusundaki genişliği ise 180 km olup kapladığı alan ise (yüzölçümü) 11.793 kilometrekaredir.

AKARSULAR

İzmir ili akarsu ağını Bakırçay,Gediz,Küçük Menders,Büyük Menderes,ırmakları oluşturur. Balıkesir'in güneyindeki dağlık kütleden doğan Bakırçay kabaca doğu-batı doğrultusunda akarak Çandarlı Körfezi'nde Ege Denizi'ne dökülür. Yazın oldukça çekilen ırmak yağışlı mevsimlerde kabarır ve taşkınlara yol açar.
Uşak -Kütahya il sınırındaki Murat Dağı'ndan kaynaklanan Gediz Irmağı Dumanlı Dağ'ın doğusunda il sınırına girer.Batıya doğru akan ırmak İzmir Körfezi' nin kuzeyinde denize dökülür.Irmağın akım düzeni çok düzensizdir.Yağışlı mevsimlerde taşkınlara yol açar.Gediz Irmağı, İzmir Körfezi'nin iç bölümünde denize dökülmekteydi.Ancak ırmağın deltası hızlı bir gelişme gösterdiğinden körfezin tıkanma tehlikesi belirmişti.Bundan dolayı akrsu ağzı değiştirilerek şimdiki yerine çekilmiştir.Ödemiş'in kuzeyindeki Bozdağ'dan doğan Küçük Menderes Irmağı ilin güney kesimini doğu-batı doğrultusunda keserek Kuşadası'nın kuzeyinde bataklık bir alandan Ege Denizi'ne dökülür.Akış rejimi oldukça düzensiz olan ırmak yağşlara ve kar erimelerine bağlı olarak zaman zaman taşar,yazında çok çekilir.






GÖLLER

İl sınırarı içinde büyük göller yoktur.İldeki küçük göller arasında ;
GÖLCÜK :Ödemiş'in kuzeyinde Bozdağ'ın batısında yer alır.
KARAGÖL : Yamanlar Dağı üzerinde tipik bir krater gölüdür.
BELEVİ GÖLÜ : Torbalı-Selçuk arasında Küçük Menderes'in sol tarafında olup,sığ bir göldür.
ÇAKALBOĞAZ GÖLÜ : Küçük Menderes'in getirdiği alünyonlarla oluşan bir göldür.Tatlı su avcılığının yapıldığı bu göllerin turistik önemi vardır.




DAĞLAR ve OVALAR

İzmir ilinin başlıca yer şekillerini Ege Kıyılarına dik olarak uzanan dağlarla,bunları birbirinden ayıran ve aynı yönde uzanan ovalar oluşturur.
İlin güneyinde,yapılarında kristalen(billurlu) şistlerin yaygın olduğu Aydın Dağları uzanır.Bu dağlar üzerinde en yüksek noktalar CEVİZLİDAĞ (1.732 metre) ve BEYDAĞ (1.672 metre) ' dir.
Menemen'in kuzeydoğusundaki DUMANLIDAĞ (1.098 metre ),il merkezinin kuzeyindeki YAMANLAR DAĞI(1.075 metre ),bunun doğusunda yer alan MANİSA DAĞI (1.510 metre ),Ödemiş'in kuzeydoğusunda bulunan BOZDAĞ (2.159 metre) Manisa İl sınırındaki GÖZLÜBABA DAĞ'ı ( 1.890 metre )ve ÇAL DAĞ'ı (1.430 metre), Kozak 'ın kuzeyindeki MADRA DAĞ'ı (1.338 metre ),Urla Yarımadası'nın kuzeyinde yer alan AK DAĞ (1.218 metre ) ve Kemalpaşa'nın güneyindeki NİF DAĞ'ı (1.510 metre ), MAHMUT DAĞ'ı (1.387 metre) ilin öteki önemli yükseltileridir.
Bu dağların doğrultusunda uzanan başlıca ovalar Bakırçay'ın suladığı BAKIRÇAY OVASI,Gediz Irmağı'nın suladığı GEDİZ OVASI,İzmir Körfezi'nin kuzeyinde genişleyen kesimi olan MENEMEN OVASI ve Küçük Menderes'in suladığı KÜÇÜK MENDERES OVASI'dır.Bu ovalar Ege Bölgesi'nde çeşitli ürünlerin yetiştirildiği tarımın yüksek düzeye eriştiği verimli tarım alanlarıdır.







BİTKİ ÖRTÜSÜ

İlde dağılış gösteren bitki örtüsü Akdeniz İklimi'nin özelliğini taşır.Ancak tarihin eski dönemlerinden beri büyük uygarlıkların kurulduğu,dolayısıyla sürekli bir yerleşme alanı olan ilde doğal bitki örtüsü özellikle yerleşme ve tarım alanları
çevresinde insanlarca geniş ölçüde yıkıma uğratılmıştır.
Eski ormanların ortadan kaldırılması sonucu ortaya çıkan maki bitki topluluğu, kimi yerlerde hemen kıyı gerisinde başlayarak 500-600 metre yükseltiye kadar çıkar.Bakırçay,Gediz ve Küçük Menderes vadilerinden içeriye doğru sokulan ve
özellikle güneye bakan yamaçlarda geniş bir yayılış gösteren maki toplulukları daha yükseklerde yerini ormana bırakır.
Kuzey ve güneydeki dağların yamaçlarında 500-600 metreden başlayan bu ormanlar aşağılarda meşe ağaçlarının yayğın olduğu yayvan yapraklı ağaçlardan ,yükseklerde kızılçam ve karaçamların oluşturduğu iğne yapraklı ağaçlardan oluşur.Başka bir çam türü olan fıstık çamlarına Bergama'nın kuzeyindeki MADRA DAĞI'nda rastlanır.Kuru orman yapısındaki bu ormanlarda orman altı çok seyrektir.Ormanlık alanların il toplam yüzölçümündeki payı % 20'dir.


İKLİM

İzmir'de " Yazları sıcak ve kurak,kışları ılık ve yağışlı " olarak tanımlanan "Akdeniz İklimi " hüküm sürer.Oluk biçimindeki Bakırçay,Gediz ve Küçük Menderes vadileri deniz etkisinin içerilere kadar sokulmasını sağlar.Yağış en çok sonbahar ve kış, en az yaz aylarına rastlar.Yaz ayları kurak geçer.Kar yağışları çok azdır ve yılda ortalama 1 günü bile bulmamaktadır.Rüzgar yönü genellikle yaz mevsiminde batı, öteki mevsimlerde güneydoğudadır.
İlin özellikle kıyı kesimi yaz mevsiminin sıcak günlerinde esen, " İMBAT " adı verilen nemli deniz meltemi ile serinler.



MANISA

Yüzölçümü= 13.810
Nüfusu = 805.650

Nüf. yogun.= km2' ye 58 kisi
ilin idari bölünüsü
akhisar, alasehir, demirci, gordes, kirkagac, kula, salihli, sarigol, saruhanli, selendi, soma, turgutlu
IL HAKKINDA GENEL BILGILER

IKLIMI: Akdeniz iklimi gorulur.Yazlar sicak ve kurak, kislar yagisli ve soguk gecer.
TARIM ve EKONOMI: sultaniye, gumustarlasi gibi isimler alan cekirdekzis uzum bakimindan manisa turkiyede ilk siradadir. Baslica sanayi kuruluslari arasinda, tukas konserve fabrikasi, turgutlu sut tozu fabrikasi sayilabilir. Ilde ayrica 60 dan fazla zeytinyagi tesisi, 20 tabakhane, 2 sabun, 2 deterjan tesisi vardir.

ILIN ADI NERDEN GELIYOR: Manisa sozcugunun ilk bicimi "magnesia" idi. sehri kuranlar teselyadan gelen magnetlerdir.

AKARSULAR VE GOLLER: gediz irmagi

TURIZM: Manisa sehrinin 5 km dogusunda, akpinar yakinlarinda, greklerin "kybele", hititlerin "kubaba" dedikleri tanricanin, kayalara oyulmus kabartmalari gorulur. En onemli tarihi kalintilar sart sehrindeki artemis tapinagidir..
KUTAHYA

Yüzölçümü= 11.875
Nüfusu = 439.967

Nüf. yogun.= km2' ye 37 kisi
ilin idari bölünüsü
simav, gediz, tavsanli, emet, altinbas, domanic
IL HAKKINDA GENEL BILGILER

IKLIMI: Ic anadolunun az yagisli, sertce iklimiyle, ege bolgesinin yagisli ve ilimli iklimi arasinda bir gecit ozelligi tasir.
TARIM ve EKONOMI: Ekonomi bakimindan hizla gelismektedir. halicilik ve cinicilik cok ilerlemistir. Baslica endustri kollari sumerbank tugla-kiremit fab., emet kolemanit isletmesi, kutahya azot saniyi tesisleridir.

ILIN ADI NERDEN GELIYOR: Kutahya ilinin koku, eski yunancada "kotys"in sehri anlamina gelen "kotiaion" dur. Osmanli turklerinin kutahiye hitap ettikleri sehrin adi sonradan kutahya olarak dile gelmistir.

AKARSULAR VE GOLLER: gediz nehri

TURIZM: zeus tapinagi, kutahya kalesi, ishak fakih camii, karagoz ahmet bey camii buradadir.

USAK

Yüzölçümü= 5.341
Nüfusu = 207.512

Nüf. yogun.= km2' ye 38 kisi
ilin idari bölünüsü
banaz, esme, karahalli, sivasli, ulubey
IL HAKKINDA GENEL BILGILER

IKLIMI: Usakta akdeniz ikliminin karasal tipi egemendir.
TARIM ve EKONOMI: Halkin gecim kaynaklari cesitlidir. Basta tarim ve hayvancilik sonra hali dokumaciligi gelmektedir. Seker pancari uretimi, usek seker fabrikasi sayesinde yuksek yuzeylere ulasmistir.

ILIN ADI NERDEN GELIYOR: Usak sozcugu turkcedir. cocuk ve erkek anlamina gelmektedir. Sehri orta asyadan gelen turk boylari kurmustur.

AKARSULAR VE GOLLER: banaz cayi

TURIZM : Banaz ilcesinin ahat koyunde roma imparatoru trajan adina kurulan kentin kalintilari vardir. Burda cikan bazi kalintilar afyon muzesindedir.
DENIZLI

Yüzölçümü= 11.898
Nüfusu = 511.160

Nüf. yogun.= km2' ye 43 kisi
ilin idari bölünüsü
acipayam, buldan, cal, cameli, cardak, civril, guney, kale, saraykoy, tavas
IL HAKKINDA GENEL BILGILER

COGRAFI DURUMU: Ege bolgesinin en buyuk dagi olan Honaz dagi denizli ili sinirleri icindedir. Il merkezinin batisindak ibaba dagi ise cevrenin 2. onemli dagidir.
IKLIMI: Denizlide iklim, ege bolgesindeki diger kesimlerden daha serttir.

TARIM ve EKONOMI: Pamuklu ve ipekli dokumalariyla unludur. Gerkli olan iplik sumerbank iplik fabrikasindan saglanir. Bunun yani sira dericilik ve bakircilik ilin onemli gecim kaynagidir. Buyuk menderes vadisi tarima ve meyvecilige oldukca elverislidir. Tavukculukta oldukca gelismistir. Denizli horozlari yurdumuzun her yaninada arnan en iyi horoz cinsidir.

ILIN ADI NERDEN GELIYOR: Bugunku denizli sehri, eski caglarin unlu "laodikea" sehrinin yerini almisitr. Germiyan ogullarinin eline gecince donguzlu "domuzlu" adini aldi. Ama bu kelimeyi pek begenmeyen turkler sonradan denizli olarak degistirdi.

AKARSULAR VE GOLLER: Ilin en onemli akarsuyu sandikli ve dinardan gelen menderes nehridir.



MUGLA

Yüzölçümü= 13.338
Nüfusu = 368.776

Nüf. yogun.= km2' ye 27 kisi
ilin idari bölünüsü
bodrum, datca, fethiye, koycegiz, marmaris, milas, ula, yatagan
IL HAKKINDA GENEL BILGILER

IKLIMI: Iklimi akdeniz iklimi karakterindedir.
TARIM ve EKONOMI: Mugla ili zeytin agaci bakimindan Aydin ve Izmir illerinden sonra turkiyede ucuncu siradadir. Mandalina agaclari bakimindan, mugla turkiyede ilk sirayi alir. Ariciklik cok yaygindir. Sungercilikte ilde buyuk onem tasir. Baslica endustri kuruluslari; milastaki boksit, fethiyedeki krom isletmeleridir.

ILIN ADI NERDEN GELIYOR: Muglanin helenistik cagdaki adi "mogolo" idi. Bizanslilar muglaya "alinda" derlerdi. Bu kenti selcuk turklerinden mugul beyin aldigi soylenir ve mugla sozcugunun bu beyin adindan geldigi sanilmaktadir.

AKARSULAR VE GOLLER: akcay, dalaman cayi

TURIZM: Mugla ili turkiyenin en onemli turizm merkezlerindendir. Bodrum ilcesi turistlik acidan basta gelir. Bodrum da antik eserler arasinda anfitiyatro, agora, mars tapinagi gibi bir cok kalinti vardir.